De slimme meter is de term die we gebruiken voor de nieuwe generatie electriciteits-, gas en watermeters. Maar hoe slim zijn deze meters nu precies?

Wat je mist als je geen slimme meter hebt

WAT IS EEN SLIMME METER?

De slimme meter is de term die we gebruiken voor de nieuwe generatie electriciteits-, gas en watermeters. Maar hoe slim zijn deze meters nu precies? Net als de oude meters registreren ze energie, gas, of waterverbruik in een pand en hebben ze een meter waarop dit verbruik is af te lezen. Het verschil zit hem in de communicatie. Waar de oude meters alleen manueel konden worden afgelezen aan de hand van een analoge meter, is de nieuwe, digitale, slimme meter ook in staat de gegevens te verzenden. Dit heeft één zeer groot voordeel: De gegevens hoeven nu niet meer handmatig te worden afgelezen, maar kunnen door de netbeheerder op afstand worden uitgelezen. De netbeheerder krijgt van de slimme meter automatisch de meetgegevens aangeleverd en kan hiermee de verbruikskosten berekenen.

Een ander verschil met de oude generatie energiemeters, is dat de slimme meter op afstand kan worden bediend en zo kan worden gebruikt om een huishouden of pand aan of af te sluiten van het energienet, de waterleiding of de gasleiding.
 

VOORDELEN VAN DE SLIMME METER

Wat zijn nu eigenlijk precies de voordelen van een slimme meter ten opzichte van een traditionele energiemeter? Hier alvast de grootste verschillen op een rijtje.

HANDMATIGE ENERGIEOPNAME

De reden dat we in Nederland werken met jaarlijkse energieopnames, voorschotten op de energierekening en eindafrekeningen, heeft alles te maken met het arbeidsintensieve proces wat gepaard gaat met de handmatige aflezing van de ouderwetse energiemeter.

De menselijke handeling van het aflezen, het verzenden, het invoeren en het archiveren van deze gegevens kost enorm veel tijd.
Om dit te beperken doen de meeste energiemaatschappijen in Nederland slechts eenmaal per jaar een energieopname.
Bij verhuizingen of een switch van leverancier moeten de standen echter ook worden opgenomen.

Er moet dan een eindafrekening plaatsvinden, maar omdat het gaat over gegevens van een langere periode, is het voor zowel particulieren als bedrijven vaak zeer moeilijk om van te voren helder inzicht te verkrijgen in de kosten van het verbruik.

Dit is mogelijk het grootste voordeel van de slimme meter. De slimme meter verzendt de meetgegevens automatisch naar de netbeheerder of leverancier, waardoor ook kosten automatisch kunnen worden berekend en er nauwelijks meer kostbare, en foutgevoelige menselijke handeling aan te pas hoeven komen. Op dit moment mogen energieleveranciers vanwege privacy wetgeving slechts enkele keren per jaar de meterstanden uitlezen waardoor we voorlopig nog gebonden blijven aan de jaarlijkse eindafrekening. Het is echter mogelijk om met de slimme meter in de toekomst ook periodieke afrekeningen te doen.
 

GEKOPPELDE APPLICATIES EN ENERGIEVERBRUIKSMANAGERS

Naast de hiervoor genoemde voordelen, opent de slimme meter ook deuren voor verdere ontwikkeling. De optie om de meter uit te lezen geeft ontwikkelaars de mogelijkheid om talloze applicaties te creëren waarmee het energieverbruik inzichtelijk gemaakt wordt en we ons bewuster worden van ons verbruik.

SWYCS (See What You Can Save) is hier een goed voorbeeld van. SWYCS is een energiemanagement systeem wat beheerders van een pand in staat stelt real-time inzicht te verkrijgen in het energieverbruik en de energie allocatie in het pand. SWYCS koppelt de meetgegevens van de slimme meter aan diverse meetpunten in het pand. Hiermee maakt het systeem inzichtelijk welk apparaat verbruikt, en wanneer en hoeveel het apparaat verbruikt. Ook kan met dit systeem apparatuur op afstand worden bediend via smartphone of tablet, waardoor een beheerder altijd in kan grijpen in het energieverbruik van een locatie. Energieverspilling kan hiermee worden geminimaliseerd en kosten kunnen door efficiënt energiegebruik worden gedrukt. 
 

HOE WERKT EEN SLIMME METER?

Het uitlezen van de slimme meter kan nog altijd manueel via het display, maar de meter kan ook digitaal worden uitgelezen. Dit kan op 3 manieren:

Mobiele verzending meetgegevens

Deze verzending gebeurt meestal via GPRS, een vorm van mobiele communicatie die energie zuinig is en een periode is gebruikt voor mobiele telefoons voor de opkomst van G3 en G4 netwerken. De slimme meter kan maximaal 1x per 15 minuten de meterstanden van het elektriciteitsverbruik verzenden naar de netbeheerder. Voor de meterstanden van gas geldt een tussenpoos van 60 minuten. Deze limitatie is ingebouwd om overbelasting van de communicatie infrastructuur tegen te gaan.
 

PLC verzending

Sommige slimme meters kunnen hun gegevens ook verzenden via het elektriciteitsnet door het gebruik van zogenaamde PLC (powerline carrier) signalen. Dit wordt echter steeds minder toegepast vanwege de storing die het op het elektriciteitsnet veroorzaakt.
 

FYSIEKE UITLEESPOORTEN

De derde vorm van communicatie is fysiek en wordt onderverdeeld in 3 poorten.

  • P1: Een communicatiepoort waarmee de eindgebruiker lokaal het apparaat kan uitlezen, bijvoorbeeld met een energie display.
  • P2: Een communicatiepoort voor koppeling van de meter aan randapparatuur zoals een warmtemeter, HRe ketel, of gasmeter.
  • P3: Een communicatiepoort voor de netbeheerder.


GEAVANCEERDE OPTIES VAN DE MODERNE SLIMME ENERGIEMETER

TERUGVOEDING

Een trend die in veel landen, waaronder Nederland plaatsvindt, is het terugleveren van zelf opgewekte energie aan het energienet.
Deze energie moest voorheen apart worden gemeten met een los geïnstalleerde energiemeter.
Deze extra energiemeter voor teruglevering of terugvoeding van energie, zit nu geïntegreerd in de nieuwe energiemeters.
Hierdoor kan de energieleverancier direct het verschil tussen verbruikte en geleverde energie berekenen.

FACTUUR WERKELIJK GEBRUIK

Het in gebruik nemen van slimme meters zorgt ervoor dat het aantal afleesmomenten niet meer gelimiteerd is aan menselijke handelingen.
Hierdoor kan gemakkelijk maandelijks of per kwartaal een rekening van verbruikte energie worden opgemaakt.
Vooral voor ondernemingen en grootverbruikers zorgt de slimme meter voor meer gemak omdat werkelijk verbruikte energie nu gefactureerd kan worden, in plaats van een jaarlijkse eindafrekening.
 

BESPAREN D.M.V. DE SLIMME METER

Een van de grootste voordelen van de slimme meter is dat wij ons bewuster worden van ons energieverbruik. Op de slimme meter kan eenvoudig een energie display worden aangesloten. Applicaties zoals SWYCS laten ons real-time zien wat er wordt verbruikt. Ook kunnen we hiermee precies zien hoeveel kosten we maken, dan wel besparen door een bewust gebruik van energie.
 

PRIVACY

Toen richtlijnen werden opgesteld voor de invoer van slimme meters, werd goed gelet op de privacywetgeving. Deze wetten zorgen er voor dat persoonlijke verbruiksgegevens van zowel particulieren als bedrijven zijn gewaarborgd. De slimme meter is er dan misschien toe in staat de meetgegevens van een locatie om de 15 minuten te verzenden, de leverancier mag er op dit moment slechts eenmaal per jaar uitlezen voor de eindafrekening en zes maal per jaar voor de tweemaandelijkse overzichten die iedereen met een slimme meter dient te ontvangen. Verder mag er uitgelezen worden bij verhuizing, een overstap van leverancier en in sommige gevallen van onderhoud door de netbeheerder.
 

SWYCS EN DE SLIMME METER

Waar het SWYCS systeem verschilt van andere energiemanagement systemen, is dat deze vaak alleen het verbruik van een pand via de slimme meter uitlezen. Zij proberen door schattingen te concluderen welke apparaten op een specifiek moment in gebruik zijn. Een piek in het verbruik kan bijvoorbeeld worden geïnterpreteerd als een centrifugerende wasmachine, of ingeschakelde airconditioner. Deze schattingen zijn echter vaak niet nauwkeurig, en vaak kan geen compleet beeld geschetst worden van energie allocatie in een volledig pand.

SWYCS meet naast het totaalverbruik via de slimme meter, ook de individuele contactpunten per apparaat. Hierdoor wordt precies duidelijk welk aandeel van het totaal niet ieder verbruikend apparaat gaat. Ook stelt dit SWYCS er toe in staat ieder contactpunt aan te sturen, waardoor management op afstand mogelijk wordt, in plaats van alleen het inzien van gegevens.
 

SEE WHAT YOU CAN SAVE

Bent u benieuwd naar wat u zelf zou kunnen besparen op uw energienota, bekijk onze white paper sectie voor een real-life voorbeeld uit een gerelateerd werkveld.

Ook interessant voor u

  • Blog

    Energie management, de verborgen 15%...

    Er gebeurd veel onder de vlag van energie management. Anno 2015 regent het  CO2 of klimaat neutrale doelstellingen, een groter aandeel van duurzame energie of ambitie om het energie verbruik significant te reduceren.

    Energie management, de verborgen 15%...
  • Blog

    Connected Health: grote kansen voor de zorg

    Nederland gezond en wel. Dat is het motto van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). De inzet van Connected Health geeft geweldige mogelijkheden om de kwaliteit van zorg te verbeteren, de toegankelijkheid te vergroten en de kosten te beperken.

    Connected Health: grote kansen voor de zorg
  • Blog

    Wakker worden op 12 april 2030

    Wakker worden op 12 april 2030

     

    Het is 12 april 2030 en u wordt wakker omdat uw optimale REM-slaap tijd berekend is door slaapkamer sensoren. In uw bed zitten sensoren die uw hersengolven de hele nacht hebben bewaakt zonder tussenkomst van elektroden.

    Wakker worden op 12 april 2030
  • Blog

    IoT Journaal: Gartner ziet 8 IoT trends

    Wat worden dit jaar en in 2018 de belangrijkste deelgebieden in de IoT-markt? Marktonderzoeksbureau Gartner heeft het onlangs keurig op een rijtje gezet. IoT Journaal pikte er de acht belangrijkste uit.

    IoT Journaal: Gartner ziet 8 IoT trends